„Höfum lengi velt því fyrir okkur hvaða merki það yrðu sem við sæjum fyrst þegar ný goshrina gengur í garð“ Atli Ísleifsson skrifar 26. janúar 2020 23:30 Páll Einarsson jarðeðlisfræðingur hefur setið á fundum í allan dag vegna þróunarinnar á Reykjanesi. HÍ/Vísir/Vilhelm „Við höfum lengi velt því fyrir okkur hvaða merki það yrðu sem við sæjum fyrst þegar ný goshrina gengur í garð,“ segir Páll Einarsson jarðeðlisfræðingur um landrisið sem hefur mælst við Þorbjörn í Grindavík. Hann segir þetta vera eitt af þeim merkjum sem vísindamenn hafi beðið eftir lengi en ekki fundið fyrr en nú í vikunni. Óvissustigi hefur verið lýst yfir vegna landriss við Þorbjörn, en líklegast þykir að kvika sé að safnast saman undir fjallinu. Kemur Þorbirni lítið við Páll segir landrisið nú í raun koma fjallinu Þorbirni lítið við. „Þorbjörn er fjall sem varð til á ísöldinni við gos undir jökli. Eitt af óskaplega mörgum slíkum á Reykjanesskaga. Þetta er gosbelti. Það sem er að gerast þarna er á flekaskilunum og þarna eru alls konar gosmyndanir. Þorbjörn er bara ein af þeim.“ Hann segir eldvirknina á Reykjanesskaga vera svolítið sérkennilega að því leyti að hún virðist ganga yfir í lotum. „Það standa lotur í nokkur hundruð ár, kannski tvö til þrjú hundruð ár. Svo koma aldir þar sem er ekki nein gosvirkni í gangi. Ein svona lota gekk yfir rétt í kringum landnám og henni lauk 1240 þegar varð síðasta gosið á landi á Reykjanesskaga. Það var í þessu eldstöðvakerfi sem nú lætur á sér kræla. Landrisið gæti valdið eða tengst frekari skjálftavirkni á svæðinu og þar með hugsanlega stærri skjálftum.Vísir Það voru tíð gos þarna á að minnsta kosti 300 ára bili á Reykjanesskaganum, þar á meðal Eldvörpin og Arnarseturshraun sem urðu til í þessari goshrinu, en Grindavíkurvegurinn liggur einmitt yfir það hraun. Þetta eru síðustu gos á skaganum. Þau eru á þessum slóðum. Síðan tekur við skeið þar sem virknin á þessum flekaskilum eru í formi jarðskjálfta. Flekaskilin liggja akkúrat um þetta svæði, um Svartsengi og út á Reykjanestá og þessi risstaður er akkurat á þessum flekaskilum. Það kemur því í raun ekkert á óvart að fréttir berist um kvikusöfnun,“ segir Páll. Ágætis tilefni til að fara yfir áætlanir Páll sótti fundi í dag vegna fréttanna og segir hann að Grindvíkingar verði að taka þessum fréttum alvarlega. „Þeir búa nálægt flekaskilum og eru á eldvirku svæði. Þeir þurfa því að búa sig undir að það geti orðið gos í nágrenni við þá. Í sjálfu sér er ekki víst að þetta sé nákvæmlega það sem leið til goss að þessu sinni. Þetta er ágætis tilefni fyrir fólk til að endurskoða hvað það ætli til bragðs að taka ef svo skyldi fara. Að fara yfir þær áætlanir sem eru til.“ Vísir/Vilhelm Ekkert sérlega hættuleg Páll segir gos á Reykjanesskaga ekki vera neitt sérlega hættuleg. „Það er rétt að láta það fylgja með. Þetta eru hraungos, sprungugos. Hraungos eru með meinlausustu eldgosum, ef maður er með eldgos á annað borð. Það var síðast í Holuhrauni sem við vorum eð hraungos á landi. Það var þó mun stærra í sniðum en önnur hraungos sem við þekkjum og í raun ekki rétt að bera það saman. Við eigum ekkert von á slíku gosi á Reykjanesskaga. Það sem gerði Holuhraun hættulegt var hvað það var stórt, mikið rúmmál, og fylgdi því mikið gas.“ Myndi valda tjóni Páll segir að hraungos á Reykjanesi myndi valda tjóni. „Það munu fara í sundur raflínur. Það munu fara í sundur vegir. Heita vatnið og kalda vatnið... Það yrðu vandamálin sem þyrfti að fást við. En það er ekki búist við manntjóni eða einhver slasist, nema þá fyrir einhverja einskæra óheppni. Það yrði eflaust ráðrúm til að koma fólki undan.“ Hann segir að þau gos sem hafi orðið á síðustu áratugum og líkjast gosum á Reykjanesi mest eru gosin á Kröflusvæðinu sem urðu á áttunda og níunda áratugnum. „Gos í minni kantinum og hraungos. Það er engin ástæða að vera með eitthvað panikkástand eða neitt þess háttar, en ágætis tilefni til að fara yfir áætlanir um hvernig menn ætli að bregðast við.“ Almannavarnir Eldgos og jarðhræringar Grindavík Jarðhræringar á Reykjanesi Tengdar fréttir Versta sviðsmynd gerir ráð fyrir hraungosi sem yrði þó minna en Holuhraun Magnús Tumi Guðmundsson jarðeðlisfræðingur segir líklegast að landrisið rétt fyrir vestan Þorbjörn stafi af kvikuhreyfingum. 26. janúar 2020 18:33 Bæjarstjóri Grindavíkur: „Menn vilja vera viðbúnir hinu versta“ Fannar Jónasson segir að þó að menn voni það besta þá verði yfirvöld að vera viðbúin hinu versta, en óvissustigi hefur verið lýst yfir vegna mögulegrar kvikusöfnunar undir Þorbirni. 26. janúar 2020 18:16 Óvissustigi lýst yfir vegna mögulegrar kvikusöfnunar við fjallið Þorbjörn Landris hefur mælst frá 21. janúar og virðist miðja þess vera á Reykjanessskaganum rétt vestan við fjallið Þorbjörn. 26. janúar 2020 17:18 Mest lesið Ósáttir kennarar yfirgefa skólana Innlent Sveitarfélögin höfnuðu tillögunni á elleftu stundu Innlent Ætlar að tjalda í Kópavogi þangað til meirihlutinn springur Innlent Algengt að rútubílstjórar keyri á túninu Innlent Uggur í fólki og Hinsegin kórinn hættur við að taka þátt í World Pride í Washington Innlent Verkföll hafin í sex skólum Innlent Árásarmaðurinn hafi átt í samskiptum við lykilvitni Innlent Þóra Tómasdóttir strýkur Tesla-eigendum öfugt Innlent Áfastir tappar dragi úr lífsvilja Innlent Útganga kennara kom formanninum í opna skjöldu Innlent Fleiri fréttir Stefán útvarpsstjóri vandar Mogganum ekki kveðjurnar Henti byssunni upp á þak um hábjartan dag „Þetta eru mikil vonbrigði fyrir okkur“ Skilur vel reiðina sem blossi upp Útganga kennara kom formanninum í opna skjöldu Gátu ekki lent í þoku í Osló því flugmenn eru enn í þjálfun á Airbus Bein útsending: Blaðamannafundur nýs meirihluta í Reykjavík Óljóst með skólahald eftir helgi Trans fólk veigri sér við ferðalögum til Bandaríkjanna Nýr meirihluti muni ekki vaða í stærri deilumál Ósáttir kennarar yfirgefa skólana Jöklar jarðar rýrna mun hraðar en áður vegna aukinnar hlýnunar Niðurstöðu beðið í Karphúsinu Sveitarfélögin höfnuðu tillögunni á elleftu stundu Algengt að rútubílstjórar keyri á túninu Búrfellslundur verður Vaðölduver Uggur í fólki og Hinsegin kórinn hættur við að taka þátt í World Pride í Washington Ætlar að tjalda í Kópavogi þangað til meirihlutinn springur Zúistabræður telja sig ekki hafa fengið sanngjarna meðferð Verkföll hafin í sex skólum Kennaraverkföll skella á Skólameistari gengur út frá því að kennarar leggi niður störf Óvissa um verkföll eftir frestunarbeiðni Áfastir tappar dragi úr lífsvilja Árásarmaðurinn hafi átt í samskiptum við lykilvitni „Hún verður örugglega afbragðsborgarstjóri“ Heiða Björg verður borgarstjóri Ögurstund, staða Play og óreyndur rútubílstjóri Hellti kveikjarabensíni yfir mann og hótaði að kveikja í Ökklasnúnum Esjufara komið til bjargar Sjá meira
„Við höfum lengi velt því fyrir okkur hvaða merki það yrðu sem við sæjum fyrst þegar ný goshrina gengur í garð,“ segir Páll Einarsson jarðeðlisfræðingur um landrisið sem hefur mælst við Þorbjörn í Grindavík. Hann segir þetta vera eitt af þeim merkjum sem vísindamenn hafi beðið eftir lengi en ekki fundið fyrr en nú í vikunni. Óvissustigi hefur verið lýst yfir vegna landriss við Þorbjörn, en líklegast þykir að kvika sé að safnast saman undir fjallinu. Kemur Þorbirni lítið við Páll segir landrisið nú í raun koma fjallinu Þorbirni lítið við. „Þorbjörn er fjall sem varð til á ísöldinni við gos undir jökli. Eitt af óskaplega mörgum slíkum á Reykjanesskaga. Þetta er gosbelti. Það sem er að gerast þarna er á flekaskilunum og þarna eru alls konar gosmyndanir. Þorbjörn er bara ein af þeim.“ Hann segir eldvirknina á Reykjanesskaga vera svolítið sérkennilega að því leyti að hún virðist ganga yfir í lotum. „Það standa lotur í nokkur hundruð ár, kannski tvö til þrjú hundruð ár. Svo koma aldir þar sem er ekki nein gosvirkni í gangi. Ein svona lota gekk yfir rétt í kringum landnám og henni lauk 1240 þegar varð síðasta gosið á landi á Reykjanesskaga. Það var í þessu eldstöðvakerfi sem nú lætur á sér kræla. Landrisið gæti valdið eða tengst frekari skjálftavirkni á svæðinu og þar með hugsanlega stærri skjálftum.Vísir Það voru tíð gos þarna á að minnsta kosti 300 ára bili á Reykjanesskaganum, þar á meðal Eldvörpin og Arnarseturshraun sem urðu til í þessari goshrinu, en Grindavíkurvegurinn liggur einmitt yfir það hraun. Þetta eru síðustu gos á skaganum. Þau eru á þessum slóðum. Síðan tekur við skeið þar sem virknin á þessum flekaskilum eru í formi jarðskjálfta. Flekaskilin liggja akkúrat um þetta svæði, um Svartsengi og út á Reykjanestá og þessi risstaður er akkurat á þessum flekaskilum. Það kemur því í raun ekkert á óvart að fréttir berist um kvikusöfnun,“ segir Páll. Ágætis tilefni til að fara yfir áætlanir Páll sótti fundi í dag vegna fréttanna og segir hann að Grindvíkingar verði að taka þessum fréttum alvarlega. „Þeir búa nálægt flekaskilum og eru á eldvirku svæði. Þeir þurfa því að búa sig undir að það geti orðið gos í nágrenni við þá. Í sjálfu sér er ekki víst að þetta sé nákvæmlega það sem leið til goss að þessu sinni. Þetta er ágætis tilefni fyrir fólk til að endurskoða hvað það ætli til bragðs að taka ef svo skyldi fara. Að fara yfir þær áætlanir sem eru til.“ Vísir/Vilhelm Ekkert sérlega hættuleg Páll segir gos á Reykjanesskaga ekki vera neitt sérlega hættuleg. „Það er rétt að láta það fylgja með. Þetta eru hraungos, sprungugos. Hraungos eru með meinlausustu eldgosum, ef maður er með eldgos á annað borð. Það var síðast í Holuhrauni sem við vorum eð hraungos á landi. Það var þó mun stærra í sniðum en önnur hraungos sem við þekkjum og í raun ekki rétt að bera það saman. Við eigum ekkert von á slíku gosi á Reykjanesskaga. Það sem gerði Holuhraun hættulegt var hvað það var stórt, mikið rúmmál, og fylgdi því mikið gas.“ Myndi valda tjóni Páll segir að hraungos á Reykjanesi myndi valda tjóni. „Það munu fara í sundur raflínur. Það munu fara í sundur vegir. Heita vatnið og kalda vatnið... Það yrðu vandamálin sem þyrfti að fást við. En það er ekki búist við manntjóni eða einhver slasist, nema þá fyrir einhverja einskæra óheppni. Það yrði eflaust ráðrúm til að koma fólki undan.“ Hann segir að þau gos sem hafi orðið á síðustu áratugum og líkjast gosum á Reykjanesi mest eru gosin á Kröflusvæðinu sem urðu á áttunda og níunda áratugnum. „Gos í minni kantinum og hraungos. Það er engin ástæða að vera með eitthvað panikkástand eða neitt þess háttar, en ágætis tilefni til að fara yfir áætlanir um hvernig menn ætli að bregðast við.“
Almannavarnir Eldgos og jarðhræringar Grindavík Jarðhræringar á Reykjanesi Tengdar fréttir Versta sviðsmynd gerir ráð fyrir hraungosi sem yrði þó minna en Holuhraun Magnús Tumi Guðmundsson jarðeðlisfræðingur segir líklegast að landrisið rétt fyrir vestan Þorbjörn stafi af kvikuhreyfingum. 26. janúar 2020 18:33 Bæjarstjóri Grindavíkur: „Menn vilja vera viðbúnir hinu versta“ Fannar Jónasson segir að þó að menn voni það besta þá verði yfirvöld að vera viðbúin hinu versta, en óvissustigi hefur verið lýst yfir vegna mögulegrar kvikusöfnunar undir Þorbirni. 26. janúar 2020 18:16 Óvissustigi lýst yfir vegna mögulegrar kvikusöfnunar við fjallið Þorbjörn Landris hefur mælst frá 21. janúar og virðist miðja þess vera á Reykjanessskaganum rétt vestan við fjallið Þorbjörn. 26. janúar 2020 17:18 Mest lesið Ósáttir kennarar yfirgefa skólana Innlent Sveitarfélögin höfnuðu tillögunni á elleftu stundu Innlent Ætlar að tjalda í Kópavogi þangað til meirihlutinn springur Innlent Algengt að rútubílstjórar keyri á túninu Innlent Uggur í fólki og Hinsegin kórinn hættur við að taka þátt í World Pride í Washington Innlent Verkföll hafin í sex skólum Innlent Árásarmaðurinn hafi átt í samskiptum við lykilvitni Innlent Þóra Tómasdóttir strýkur Tesla-eigendum öfugt Innlent Áfastir tappar dragi úr lífsvilja Innlent Útganga kennara kom formanninum í opna skjöldu Innlent Fleiri fréttir Stefán útvarpsstjóri vandar Mogganum ekki kveðjurnar Henti byssunni upp á þak um hábjartan dag „Þetta eru mikil vonbrigði fyrir okkur“ Skilur vel reiðina sem blossi upp Útganga kennara kom formanninum í opna skjöldu Gátu ekki lent í þoku í Osló því flugmenn eru enn í þjálfun á Airbus Bein útsending: Blaðamannafundur nýs meirihluta í Reykjavík Óljóst með skólahald eftir helgi Trans fólk veigri sér við ferðalögum til Bandaríkjanna Nýr meirihluti muni ekki vaða í stærri deilumál Ósáttir kennarar yfirgefa skólana Jöklar jarðar rýrna mun hraðar en áður vegna aukinnar hlýnunar Niðurstöðu beðið í Karphúsinu Sveitarfélögin höfnuðu tillögunni á elleftu stundu Algengt að rútubílstjórar keyri á túninu Búrfellslundur verður Vaðölduver Uggur í fólki og Hinsegin kórinn hættur við að taka þátt í World Pride í Washington Ætlar að tjalda í Kópavogi þangað til meirihlutinn springur Zúistabræður telja sig ekki hafa fengið sanngjarna meðferð Verkföll hafin í sex skólum Kennaraverkföll skella á Skólameistari gengur út frá því að kennarar leggi niður störf Óvissa um verkföll eftir frestunarbeiðni Áfastir tappar dragi úr lífsvilja Árásarmaðurinn hafi átt í samskiptum við lykilvitni „Hún verður örugglega afbragðsborgarstjóri“ Heiða Björg verður borgarstjóri Ögurstund, staða Play og óreyndur rútubílstjóri Hellti kveikjarabensíni yfir mann og hótaði að kveikja í Ökklasnúnum Esjufara komið til bjargar Sjá meira
Versta sviðsmynd gerir ráð fyrir hraungosi sem yrði þó minna en Holuhraun Magnús Tumi Guðmundsson jarðeðlisfræðingur segir líklegast að landrisið rétt fyrir vestan Þorbjörn stafi af kvikuhreyfingum. 26. janúar 2020 18:33
Bæjarstjóri Grindavíkur: „Menn vilja vera viðbúnir hinu versta“ Fannar Jónasson segir að þó að menn voni það besta þá verði yfirvöld að vera viðbúin hinu versta, en óvissustigi hefur verið lýst yfir vegna mögulegrar kvikusöfnunar undir Þorbirni. 26. janúar 2020 18:16
Óvissustigi lýst yfir vegna mögulegrar kvikusöfnunar við fjallið Þorbjörn Landris hefur mælst frá 21. janúar og virðist miðja þess vera á Reykjanessskaganum rétt vestan við fjallið Þorbjörn. 26. janúar 2020 17:18